السيد علي الحسيني الميلاني
92
فدك در فراز و نشيب (فارسى)
انديشهاى در روايت حال كه اين روايت را بهگونههاى متفاوت از بُخارى و مُسلم نقل كرديم و از چگونگى تصرّفات و تحريفات بُخارى آگاه شديم ، جا دارد كه ما و نگارندهء نامه در اين نقلها بينديشيم و به نكات آن توجّه نماييم . نكات جالبى در آنها ديده مىشود : 1 - ظاهر روايت چنين است كه على عليه السلام و عبّاس فدك را مطالبه كرده بودند ، بنا بر اين ، مرجع ضمير « ها » فدك است . 2 - پر واضح است كه مطالبهء امير مؤمنان على عليه السلام به عنوان نيابت از طرف حضرت زهرا عليها السلام ، و مطالبه عبّاس از باب ارث خودش بوده است . اين موضوع آشكارا در سخن ياقوت حموى در معجم البلدان - آن سان كه نقل كرديم - ديده مىشود و نمىتوان گفت : شايد آنان اموال ديگرِ رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله غير از فدك را خواسته بودند . 3 - عمر فدك را به آنان بازگرداند و گفت : « با اين شرط كه با خدا عهد كنيد كه . . . » . اين رفتار وى دروغ شمردن عملى حديث « إنّا معاشر الأنبياء . . . » است . همچنين اين نكته را به ذهن مىآورد كه چرا خود ابوبكر با گرفتن